Stefan Bratkowski

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

Stefan Bratkowski
(ur. 22 listopada 1934 r. we Wrocławiu, zm. 18 kwietnia 2021 r. w Warszawie)
– dziennikarz, publicysta, eseista
; Przewodniczący Rady Programowej Stowarzyszenia (do 2021 r.)

Ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1955 r., był tam również asystentem. Od 1956 r. mieszkał w Warszawie. Członek redakcji „Po prostu” (1956-1957), sekretarz redakcji tygodnika „Kulisy” (1967-1970), kierownik „Życia i Nowoczesności” – dodatku tygodniowego do „Życia Warszawy” (1970-1973, 1980-1981).

Stefan Bratkowski z Janem Nowakiem-Jeziorańskim

 © Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

W 1978 r. z Bogdanem Gotowskim i Andrzejem Wielowieyskim zorganizował Konwersatorium „Doświadczenie i Przyszłość”, początkowo w ramach Kolegium Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej. Po zakazie publicznych dyskusji grono „DiP” bez władz, statutu i listy członków rozpisywało ankiety i opracowywało na ich podstawie swoje raporty. Pierwszy, „O stanie Rzeczypospolitej i drogach wiodących do jej naprawy”, ukazał się w 1979 r. Ich masową publikację podjęła Niezależna Oficyna Wydawnicza „Nowa”, podobnie jak następnych raportów „DiP”, odczytywanych potem w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. „Doświadczenie i Przyszłość”, odegrało istotną rolę w formowaniu opinii publicznej okresu tuż przed powstaniem „Solidarności” i w podbudowie teoretyczno-politycznej przemian ustrojowych w Polsce.

Od lewej: Stefan Bratkowski, Tomasz Łubieński, Andrzej Wielowieyski, Andrzej Friszke, Mariusz Kubik

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w latach 1980-1982, w okresie delegalizacji 1982-1989 (działalność podziemna), 1989-1990, następnie, od 1991 r. prezes honorowy. Członek Klubu Obywatelskiego przy Przewodniczącym Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1986-1990), brał udział w obradach Okrągłego Stołu przy „stoliku” ds. stowarzyszeń. W latach 1984-1989 twórca podziemnej „Gazety Dźwiękowej”.

Po 1989 r. prezes Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” (1991-1992), współpracownik odnowionego „Po prostu”, „Gazety Bankowej”, „Gazety Wyborczej”.

Zajmował się problematyką naukową, ekonomiczną, historyczną, kwestiami nowoczesnego zarządzania. Był stałym felietonistą „Rzeczpospolitej”, ze współpracy zrezygnował w październiku 2006 r. w proteście po próbach cenzurowania jego tekstów przez redaktora naczelnego gazety, Pawła Lisickiego.

Od lewej: Stefan Bratkowski, Waldemar J. Dziak, Wojciech Giełżyński

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

W 1991 r. był współzałożycielem (razem z World Press Freedom Committee) Fundacji Centrum Prasowe dla Krajów Europy Środkowo-Wschodniej, długoletnim przewodniczącym jej Rady, a od 2007 r. prezesem Zarządu Fundacji. Był następnie redaktorem niezależnego portalu publicystycznego „Studio Opinii”.

Opublikował kilkadziesiąt książek, m.in.: „Księga wróżb prawdziwych” (1968), „Gra o jutro” (wspólnie z Andrzejem Bratkowskim; 1970; wznowienie poprawione, zmienione i uzupełnione, jako: „Gra o jutro 2. Co warto zrobić teraz i z myślą o wnukach”, 2011), „Oddalający się kontynent” (2 wydania: 1978, 1979), „Z czym do nieśmiertelności” (2 wydania: 1977, 1979), „Nowy Marsyliusz, czyli społeczeństwo inteligentne” (1981); raporty: „O stanie Rzeczypospolitej i drogach wiodących do Jej naprawy” (1979) i „Jak z tego wyjść” (1980); „Nowy Marsyliusz, czyli społeczeństwo inteligentne” (1980), „Społeczeństwo wobec kryzysu” (1981), „Najkrótsza historia Polski” (1998), „Najkrótsza historia Wielkopolski” (1999), „Wiosna Europy. Mnisi, królowie i wizjonerzy” (1997), „Pan Nowogród Wielki. Prawdziwe narodziny Rusi” (1999), „Podróż do nowej przeszłości” (2000), „Pod wspólnym niebem. Krótka historia Żydów w Polsce i stosunków polsko-żydowskich” (2001), „Nieco inna historia cywilizacji. Dzieje banków, bankierów i obrotu pieniężnego” (2003), „Teksty wywrotowe 1992-2008” (2009), „W drodze do Montaigne” (2012), „Kto na to przyzwolił? Szkic o odpowiedzialności za przyszłą historię” (2013), „Nieco inna historia Polski”, (2015; e-book).

W 1980 r. otrzymał nagrodę im. Adolfa Bocheńskiego, w 1990 r. Nagrodę Kisiela, a w 1998 r. Nagrodę Polskiego PEN Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Polskiego PEN Clubu.

W listopadzie 2019 r., w związku z 85-leciem urodzin, w portalu internetowym „Studio Opinii” ukazał się jego obszerny dziennik.

Stefan Bratkowski na warszawskim Powiślu, przy ławeczce Jana Nowaka-Jeziorańskiego (park przy ul. Czerniakowskiej, przy domu, w którym po powrocie do Polski mieszkał „Kurier z Warszawy”) – Warszawa, 21 maja 2015 r.

© Fot. Mariusz Kubik / Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

Mieszkał w Warszawie na Powiślu, przy ulicy Czerniakowskiej 203A – niedaleko warszawskiego mieszkania Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Został pochowany 11 maja 2021 r. na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Podczas uroczystości głos zabrali m.in.: Jerzy Baczyński, Adam Bodnar i Ernest Skalski.

MARIUSZ KUBIK

Powrót do tekstu głównego

Powrót do strony głównej

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s